Σάββατο, 15 Φεβρουαρίου 2014

Η απέχθεια προς το ανοιχτό και ελεύθερο λογισμικό

open source

Στους περισσότερους που με γνωρίζουν είναι γνωστή η αγάπη μου για τον ανοιχτό κώδικα και το ελεύθερο λογισμικό. Ακόμα και στην δουλειά που είμαι τώρα θα ήθελα να είχα την δυνατότητα να κάνω χρήση μόνο software ανοιχτού κώδικα. Φυσικά σε μία επιχείρηση αυτό δεν είναι 100% αποδεκτό αφού πολλά προγράμματα εκδίδονται μόνο για Windows. Όπου φυσικά είναι δυνατόν να γίνει χρήση προγραμμάτων ανοιχτού κώδικα το προωθώ. Παράδειγμα για επεξεργασία εικόνας έχουμε το gimp και από το καλοκαίρι για λόγους κυρίως νομιμότητας έχουμε το open office.

Εχθές λοιπόν ένας συνάδελφος που από την αρχή είχε ζητήσει το office της microsoft μου εξέφρασε παράπονα για το open office. Φυσικά εκνευρίστηκα και φάνηκε αλλά δεν έχει να κάνει τόσο με το παράπονο του συγκεκριμένου συναδέλφου αλλά με έναν όρο που χρησιμοποίησε  για να περιγράψει το open office. Το αποκάλεσε freeware. Στην συνείδηση των περισσοτέρων ανθρώπων της ηλικίας μου το freeware είναι ένα παρακατιανό πρόγραμμα που υπάρχει δωρεάν. Ένα πρόγραμμα που φτιάχτηκε από έναν δύο ανθρώπους και υπάρχει ελεύθερο στο internet.

Η νοοτροπία των περισσότερων ανθρώπων "είναι δωρεάν άρα δεν είναι καλό" υπάρχει δυστυχώς ακόμα. Πριν μερικά χρόνια μία κοπέλα μου είχε πει "Το Linux είναι μεγάλη μαλακία γι αυτό το δίνουν δωρεάν". Φυσικά η κοπέλα αυτή ούτε είχε βάλει ποτέ στον υπολογιστή της Linux ούτε μπορούσε να καταλάβει την φιλοσοφία του ανοιχτού ή του ελεύθερου λογισμικού. Η λογική της όμως ήταν απλή. Αφού είναι τσάμπα δεν είναι και καλό.

Ο συνδυασμός της ποιότητας μιας υπηρεσίας ή ενός προϊόντος με την τιμή του είναι βαθιά ριζωμένη στην καπιταλιστική μας σκέψη που λιγότερο ή περισσότερο υπάρχει γιατί πολύ απλά μας την μετέδωσαν οι γονείς / συγγενείς / φίλοι. Όμως ας δούμε αν αυτό ισχύει.

Στο youtube υπάρχουν πολλά μικρά βίντεο που μας προσφέρουν διασκέδαση. Το ποσό που πληρώνουμε στο youtube για να απολαύσουμε αυτά τα βίντεο είναι 0 ευρώ. Με την λογική που οι περισσότεροι εξετάζουν το θέμα "ποιότητα προϊόντος" θα σήμαινε πως το youtube μας προσφέρει μη ποιοτικό προϊόν. Όμως αν ήταν έτσι τότε οι περισσότεροι θα έπρεπε να βλέπουν ταινίες και βίντεο μόνο σε κάποια υπηρεσία όπως το netflix.

Ένα άλλο παράδειγμα είναι το gmail. Πολύς κόσμος έχει gmail. Πόσα δίνει κάθε χρόνο γι αυτό? Μηδέν ευρώ. Φυσικά θα πείτε..."Μα Θοδωρή αυτοί κερδίζουν λεφτά απ' αυτό". Ε, λοιπόν ακούστε το κορυφαίο. Και οι διανομές Linux κερδίζουν λεφτά. Δεν το πιστεύεις?

Μία διανομή Linux όπως η Red Hat ή η Ubuntu σου δίνουν δωρεάν το λογισμικό τους. Εσύ το χρησιμοποιείς, κάνεις τα updates για το λειτουργικό σύστημα και τα προγράμματα όποτε υπάρχουν (δηλαδή σχεδόν κάθε μέρα) και όταν φτάσεις στα δύσκολα και δεν μπορείς να βγάλεις άκρη αυτές οι δύο εταιρίες κάνουν support στις διανομές τους. Έρχονται και σου φτιάχνουν ότι πρόβλημα έχεις. Και εσύ τους δίνεις "χρήμα". Φυσικά ο simple user που ψάχνει γκομενάκια στο facebook και βλέπει καμία ταινία που και που δεν θα τους χρειαστεί. Όμως μεγάλες εταιρίες που προσπαθούν να μειώσουν το budget τους ή που θέλουν οι υπολογιστές τους να κάνουν καλά συγκεκριμένα πράγματα θα τους φωνάξουν και θα τους πληρώσουν.

Με εκνευρίζει απίστευτα όταν έρχονται κάποιοι και μου λένε στο photoshop / ms office / windows γίνεται διαφορετικά και πολύ καλύτερα. Λοιπόν άνθρωπε άκου:

1ον: Δεν γίνονται καλύτερα γιατί δεν ξέρεις τι είναι το καλύτερα. Ευχρηστία δεν σημαίνει απαραίτητα καλύτερα. Ο τρόπος που θα συνηθίσεις κάτι σε κάνει να το βλέπεις καλύτερο. Όταν το facebook άλλαξε πριν μερικά χρόνια το layout από το viewing του προφίλ με το χρονολόγιο άρχισαν όλοι "Δεν μ αρέσει αυτή η αλλαγή", "Μα τι κάνει το facebook γιατί το χαλάσαν". Τώρα αν το αλλάξουν πάλι θα πεις τα ίδια. Ξέρεις γιατί. Γιατί απλά δεν σου αρέσουν οι αλλαγές.

2ον: Για να δούμε πως έμαθες να χρησιμοποιείς photoshop / ms office / windows. Η πιθανότερη περίπτωση αν είσαι ιντερνετακιας είναι να μπήκες σε μία ακτή πειρατών στο ίντερνετ, να βρήκες την εφαρμογή που ήθελες, να την κατέβασες, να την εγκατέστησες, να έκανες ένα copy paste ένα αρχείο και τέλος ένα click σε ένα πρόγραμμα slot machine που είναι γνωστό ως key generator.
Ο άλλος τρόπος είναι κάποιος φίλος σου που είχε κάνει apriori αυτή την διαδικασία να ήρθε και να σου το έκανε εγκατάσταση.

Σε παροτρύνω τώρα να φέρεις τον Bill Gates και την αστυνομία σπίτι σου για να τους δείξεις τον νέο σου υπολογιστή με όλα τα τελευταία προγράμματα που κυκλοφορούν. ΜΠΟΥΜ! Φυλάκα. Γιατί? Γιατί είναι παράνομο ηλίθιε. Αυτά τα προγράμματα κοστίζουν. Θα έδινες δηλαδή 300 ευρώ για να έχεις μία σουίτα γραφείου για να γράφεις τα ερωτικά σου γράμματα στη γκόμενα? Η μήπως θα έδινες 900 ευρώ για να μπορείς να βάλεις την μουτσούνα σου μπροστά από το άγαλμα της ελευθερίας για να παραμυθιάζεις το κόσμο ότι πήγες Νέα Υόρκη τα Χριστούγεννα. Άρα, λοιπόν τα έμαθες παράνομα. Προγραμματιστές που μαστιγώθηκαν από τον Bill Gates και την αρκούδα του τον Steve Balmer για να βγάλουν ένα λειτουργικό σύστημα που εσύ το χρησιμοποιείς  για να μιλάς με γκομενάκια δεν θα πληρωθούν για τον κόπο που έκαναν (εντάξει θα πληρωθούν απλά ίσως να μην πάρουν αύξηση στο επόμενο λειτουργικό που θα φτιάξει η microsoft).

Υπήρχαν εποχές που ακόμα και το πρόγραμμα για την περιήγηση σου στο ίντερνετ το πλήρωνες. Όταν δηλαδή ο Mozilla κυκλοφόρησε δωρεάν στο ίντερνετ και ανάγκασε την microsoft να εντάξει στο λειτουργικό της τον Internet Explorer εσύ τι είπες? "Α, δεν μπορώ να τα χρησιμοποιήσω γιατί είναι πολύ διαφορετικό από το άλλο που έχω μάθει"?

Ένα άλλο θέμα που αρκετοί μου το έχουν πει (για σένα λέω Σταύρο) είναι: " Μα ποιος θα γράψει κώδικα χωρίς να πληρωθεί. Δηλαδή θα γυρίσεις σπίτι σου και θα γράψεις ένα πρόγραμμα που θα το δώσεις δωρεάν χωρίς να πάρεις λεφτά". Η απάντηση είναι ένα μεγάλο ΝΑΙ. Και ξέρεις γιατί? Γιατί κάποιοι άνθρωποι θέλουν να κάνουν το χόμπι τους. Γιατί κάποιοι άνθρωποι την βρίσκουν με το να γράψουν ένα ωραίο παιχνιδάκι που θα το δώσουν δωρεάν στο κόσμο για να παίξει και να περάσει όμορφα την ώρα τους. Εγώ για παράδειγμα φτιάχνω βίντεο στο youtube με το αγαπημένο μου θέμα, τα video games, και δεν περιμένω να πληρωθώ από αυτό. Μ' αρέσει, το βλέπει όποιος θέλει και εγώ παίρνω την ικανοποίηση της δημιουργικότητας που θέλω να βγάλω προς τα έξω. Ο πρώτος kernel του Linux κυκλοφόρησε όταν ο Linus Torvalds θέλησε να μάθει assembly. Έγραψε έναν απλό πυρήνα και χομπίστες του πρόσθεσαν κι άλλα πράγματα μέχρι που έφτασε στη σημερινή ολοκληρωμένη μορφή του.

Φυσικά το ανοιχτό λογισμικό και το ελεύθερο λογισμικό έχουν μία φιλοσοφία που (κυρίως για το ελεύθερο λογισμικό) ο Richard Stallman το λέει "ο χρήστης να έχει τον έλεγχο του computing που κάνει". Όταν αγοράζω παράδειγμα ένα αυτοκίνητο θέλω να μπορώ να το κάνω ότι θέλω εγώ. Να του βάλω ότι καθίσματα θέλω, ότι φώτα θέλω ακόμα και ότι μηχανή θέλω. Αν έπρεπε να βασίζομαι μόνο για παράδειγμα στη Ford για να μου βγάλει ή να βελτιώσει ένα ανταλλακτικό που το έχω ανάγκη τότε θα ήμουν το πουτανάκι της Ford. Έτσι είναι και με το κλειστό λογισμικό. Αν η Microsoft ή η Apple δεν βγάλει κάποιο update τότε είσαι φυλακισμένος σε έναν υπολογιστή που τον ελέγχει η apple ή η Microsoft. Αν η Apple πέσει στο Καιάδα τότε θα έχεις ένα κατώτερο λογισμικό γιατί κανείς δεν θα μπορεί να το αλλάξει και να το βελτιώσει.

Αντίθετα στο ανοιχτό λογισμικό αν κάτι δεν μου αρέσει ή θεωρώ ότι μπορώ να το βελτιώσω και να το κάνω καλύτερο τότε με τις κατάλληλες γνώσεις το κάνω. Αν δεν μπορώ εγώ να το κάνω τότε το κάνει κάποιος που ξέρει και φυσικά τον πληρώνω (ή όχι αν είμαι τζαμπατζής).

Δυστυχώς αυτή η απέχθεια και η υποτίμηση που έχουν κάποιοι για το ανοιχτό λογισμικό προέρχεται από την αδυναμία κάποιον ανθρώπων να καταλάβουν την σημασία της ελευθερίας τους. Νιώθουν ασφάλεια στην αγκαλιά της apple και νομίζουν πως η apple και η κάθε apple θα τους δώσει πάντα το καλύτερο γιατί την έχουν πληρώσει.

Οι καιροί όμως αλλάζουν και το ανοιχτό λογισμικό υπάρχει σιγά σιγά παντού. Τα android κινητά έχουν πάρει το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς. Οι περισσότεροι servers τρέχουν Linux. Ανοιχτά προγράμματα τρέχουν όλο και περισσότερο σε υπολογιστές και ο κόσμος αλλάζει. Ο κόσμος όχι μόνο της τεχνολογίας τον υπολογιστών και της πληροφορικής αλλά και η νοοτροπία. Πριν μερικά χρόνια διάβαζα σε ένα επιστημονικό περιοδικό για ιατρικά εργαστήρια που φτιάχνουν κάποιοι σε γκαράζ. Απλά για να μπορέσουν να κάνουν έναν καλύτερο κόσμο. Και νομίζω όλοι αυτό θέλουμε, έναν καλύτερο κόσμο. Όλες μας οι πράξεις εκεί οδηγούν όσο κακές ή καλές και αν χαρακτηριστούν.
"Ουδείς εκών κακός" κατά τον Σωκράτη.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου